Bir insanın qoxusu necə yaddaşımıza çevrilir?

Bir insanın qoxusu necə yaddaşımıza çevrilir?

Bəzən bir qoxu illər əvvəl unutduğumuzu düşündüyümüz bir insanı qəfil xatırladır. Bir küçədən keçərkən, bir mağazada təsadüfən duyduğumuz parfüm qoxusu və ya havada yayılan tanış bir aroma bizi bir anda başqa zamana apara bilər. Qarşımızda həmin insan yoxdur, amma qoxusu sanki onu yenidən yanımızda hiss etdirir.

Bəs niyə bəzi qoxular insanlarla bu qədər güclü əlaqələnir?

Qoxu və yaddaşın görünməz əlaqəsi

İnsan beynində qoxu hissinin yaddaş və emosiyalarla əlaqəsi digər hisslərdən bir qədər fərqlidir. Bir qoxu qəbul etdikdə beynimiz onu sadəcə “xoş” və ya “xoşagəlməz” kimi qiymətləndirmir. Qoxu müəyyən bir insan, məkan, hadisə və ya hisslə birlikdə yaddaşa yazıla bilər. Məhz buna görə illər sonra eyni qoxunu duyduqda beynimiz həmin xatirəni yenidən canlandıra bilir. Bəzən bir parfümün adını xatırlamırıq, amma onun bizə kimisə xatırlatdığını çox yaxşı bilirik.

Niyə məhz bir insanın qoxusu?

İnsan öz parfümünü seçərkən əslində yalnız bir aroma seçmir. O qoxu zamanla insanın gündəlik həyatının bir hissəsinə çevrilir.

Eyni parfüm: 

• onun dərisində fərqli açılır,
• geyimlərində başqa cür qalır,
• istifadə etdiyi krem və kosmetik vasitələrlə qarışır,
• təbii dəri qoxusu ilə özünəməxsus xarakter qazanır

Beləliklə, artıq söhbət yalnız flakondakı parfümdən getmir.

Ortaya konkret bir insana aid olan qoxu çıxır.

Elə buna görə də eyni parfümü iki fərqli insan istifadə etdikdə onu tamamilə fərqli qavraya bilərik.

Bir parfüm necə “onun qoxusuna” çevrilir?

Təsəvvür edin ki, hər gün gördüyünüz bir insanın üzərində eyni parfümü hiss edirsiniz.  Bir müddət sonra beyniniz həmin qoxunu artıq sadəcə parfüm kimi qəbul etmir. O aroma həmin insanın səsi, görünüşü, davranışı və sizin onunla keçirdiyiniz anlarla əlaqələnir. Bir gün həmin insan yanınızda olmasa belə, eyni qoxunu hiss etdikdə beyniniz avtomatik olaraq onu xatırlaya bilər.

Bu, parfümün ən maraqlı tərəflərindən biridir:

Qoxu insanın görünməyən imzasına çevrilə bilər.

Bəzi qoxular niyə nostalji yaradır?

Bəlkə də uşaqlıqdan tanıdığınız bir ətir var. Bəlkə ananızın, atanızın və ya yaxın olduğunuz bir insanın istifadə etdiyi xüsusi bir qoxu. İllər sonra həmin aroma ilə yenidən qarşılaşdığınız zaman qəribə bir tanışlıq hissi yaranır. Çünki qoxu yalnız “nəfəs aldığımız bir aroma” deyil. O, keçmişdə yaşadığımız hisslərlə birlikdə yadda qala bilər.

Buna görə bəzi parfümlər insanda sevinc, bəziləri rahatlıq, bəziləri isə nostalji yaradır.

Bəs niyə kiminsə parfümünü başqa insanda hiss etmək qəribə olur?

Çünki beynimiz müəyyən qoxuları konkret insanlarla əlaqələndirə bilir. Məsələn, illərlə bir insanla eyni parfüm qoxusunu əlaqələndirmisinizsə, həmin parfümü başqa birinin üzərində hiss etdikdə qəribə hiss keçirməyiniz təəccüblü deyil. Qoxu sizə həmin insanı xatırladır, amma qarşıdakı insan tamam başqadır.

Bu da parfümün nə qədər şəxsi bir seçim olduğunu göstərir.

Ən yaxşı parfüm bəzən ən çox hiss olunan deyil

Parfüm seçərkən çox vaxt “insanlar bunu hiss edəcəkmi?” deyə düşünürük.

Amma bəlkə də daha maraqlı sual başqadır:

“İnsanlar məni bu qoxu ilə xatırlayacaqmı?”

Güclü sillage və uzun qalma müddəti əlbəttə vacibdir. Lakin parfümün insanla uyğunlaşması daha fərqli bir iz yaradır.

Bəzən sakit, yumşaq və dəridə çox yaxın hiss olunan bir qoxu illər sonra belə xatırlana bilər.

Çünki yadda qalan yalnız parfüm deyil.

Parfümü daşıyan insandır.

Qoxu — insanın görünməz imzası

Bir insanın geyimi dəyişə bilər. Saç düzümü, üslubu, hətta istifadə etdiyi parfüm belə zamanla dəyişə bilər.

Amma bəzi qoxular yaddaşımızda müəyyən bir insanla birlikdə qalır.

Bəlkə də buna görə parfüm seçmək sadəcə “gözəl qoxumaq” məsələsi deyil. Bu, özünüz haqqında görünməyən bir hekayə yaratmaqdır. Elə bir hekayə ki, siz otaqdan çıxdıqdan sonra belə bir müddət havada qalır. Və illər sonra eyni qoxu ilə qarşılaşanda kimsə sizi xatırlaya bilər.

Çünki bəzi insanlar yaddaşımızda şəkil kimi deyil, qoxu kimi qalır.